Make your own free website on Tripod.com

วัฒนธรรม - ประเพณีของชาวไทดำ

 

            ประเพณีการเที่ยวขวง (โอ้สาว)

            คำว่า "ขวง" นี้ หมายถึงสถานที่แห่งหนึ่งในลานบ้าน มักยกเป็นแคร่ ซึ่งยามกลางคืนในฤดูว่างจากการทำนา สาวๆ ประจำหมู่บ้านนั้นเป็นกลุ่ม (ถ้าหมู่บ้านใหญ่มีสาวมากก็แบ่งเป็นหลายกลุ่มที่เป็นบ้านใกล้เรือนเคียง และตกลงกันว่าจะใช้สถานที่บ้านของใครเป็น "ขวง" ) ประมาณ ๓ - ๔ คนขึ้นไป มานั่งรวมกัน ทำงานฝีมือผู้หญิง เช่น ปั่นฝ้าย กรอด้าย ปักหน้าหมอน เป็นต้น เริ่มนั่งขวงประมาณ ๒๐.๐๐ น. การนั่งขวงคงเป็นประเพณีมาแต่เดิมเพื่อให้ได้ประโยชน์ในการผลิตเครื่องนุ่งห่มอย่างหนึ่งและเพื่อเปิดโอกาสหนุ่มสาวในการเลือกคู่ครองอย่างหนึ่งก็เป็นได้ ในระหว่างสาวลงขวงหรือนั่งขวงนี้พ่อแม่ก็คุยกันหรือทำงานอื่นๆ อยู่ในบ้าน หรือเข้านอนตามอัธยาศัย

            มืดแล้งหนุ่มทั้งหลายในละแวกบ้านหรือบ้านอื่น ก็พากันเดินไปเที่ยวตามขวงต่างๆ ซึ่งโดยมากใครชอบสาวขวงไหนก็มักก็ไปเที่ยวขวงนั้นมากกว่าขวงอื่น ซึ่งโดยมากไปกันตั้งแต่สองคนขึ้นไป ไม่นิยมเที่ยวเดี่ยว เมื่อย่างเข้าลานบ้านที่มีขวงซึ่งสว่างด้วยแสงไฟ (เตา) ก็เข้าไปทักทายสนทนากับสาวๆ ที่นั่งขวงทั้งหลาย ด้วยการคุยหยอกล้อหรือเรื่องอื่นๆ ตามสมควรแล้วลาจากไป (บางทีขณะคุยอยู่นั้นมีหนุ่มกลุ่มอื่นมาภายหลังหนุ่มกลุ่มแรกมักจะรีบลากลับไป นับว่าเป็นมารยาทที่น่าชื่นชมยิ่ง) หนุ่มๆ จะวนเวียนเที่ยวขวงอื่นๆ ต่อไปอีก เมื่อตัดสินใจจะขอโอ้สาวใดในคืนนั้น (บางทีไม่นึกที่จะโอ้ ก็ลากลับบ้าน) ก็ให้เพื่อนคนหนึ่งเป็นล่ามไปพบกับสาวคนที่ตนประสงค์โอ้ด้วย ล่ามก็จะไปถามสาวผู้นั้นดู สาวอาจปฏิเสธถ้าไม่ถูกใจ หรือไม่พร้อม แต่มักผลัดไว้คราวต่อไปไม่ปฏิเสธทีเดียวให้เสียน้ำใจ (การมาขอโอ้ครั้งแรกนี้จึงมักเป็นการ "เยือ" คือผลัดไว้ก่อนนั้นเอง) และถ้าสาวเต็มใจ หนุ่มคนนั้นจะต้องรอเมื่อใกล้ขวงเลิก เมื่อขวงเลิกผู้นั้นก็จะเรียกหนุ่มให้ตามไปคุยกันบนบ้าน(อาจเป็นระเบียงฉางบ้านหรือที่อื่นอันสมควร) โดยอาศัยแสงจันทร์และดวงดาวต่างประทีปโคมไฟ การโอ้(สนทนา) นี้จะช้าเร็วตามความพอใจซึ่งกันและกันบางคู่ถึงกับสว่างก็มี การล่วงเกินนั้นถ้าหากมีสาวร้องขึ้นนับว่าผิดผี หนุ่มต้องให้ล่ามพามาสมัครสมา ขอขมาพ่อแม่และผีเรือนฝ่ายหญิง ของที่สมา มีดอกไม้ ธูปเทียน หมากพลู และของอื่น เป็นต้น

     

หน้าต่อไป